Choroby alergiczne są chorobami przewlekłymi, które znacznie obniżają jakość życia chorych i ich rodzin oraz istotnie obciążają budżet ochrony zdrowia. Niektóre z alergii mogą nawet stanowić zagrożenie życia. Częstość występowania alergii na całym świecie jest dramatyczna. Jest to o tyle ważne, że choroby alergiczne są chorobami przewlekłymi i mogą stanowić zagrożenie życia. Należą do nich: astma, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, pokrzywka i obrzęk angioneurotyczny, anafilaksja, alergia na leki i pokarmy. Alergie dotyczą całej populacji - na alergię chorują bowiem osoby w każdym wieku, bardzo często dzieci i młodzież. Nierzadka jest również alergia na jednocześnie wiele alergenów, objawiająca się dolegliwościami ze strony wielu narządów. Prognozuje się, że zmiany klimatyczne, których jesteśmy świadkami sprzyjają dalszemu wzrostowi częstości występowania tych chorób.

Według danych WAO około 30-40% populacji świata cierpi z powodu alergii. Ponad 300 mln ludzi na świecie choruje na astmę oskrzelową. Szacuje się, że 250 000 osób umiera każdego roku z powodu astmy. Wraz z ilością cierpiących z powodu chorób alergicznych rosną również koszty ich leczenia – np. w USA w 2007 roku bezpośrednie koszty (koszt opieki medycznej, koszt leków) oraz pośrednie koszty (np. absencje w pracy) spowodowane chorobami alergicznymi wyniosły ponad 40 miliardów dolarów. Ta kwota z każdym rokiem rośnie obciążając znacząco krajowe budżety przeznaczone dla służby zdrowia.

Ta sytuacja dotyczy również Polski. W programie ECAP (Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce) przeprowadzonym na 22 500 respondentach z 8 największych miast Polski oraz regionu rolniczego Zamojszczyzny wykazano, iż u prawie co drugiego Polaka można stwierdzić dodatnie testy skórne z powszechnymi alergenami powietrzno-pochodnymi. Choroby alergiczne występują u prawie 40% populacji Polski, w tym: katar alergiczny u ponad 20%, objawy astmy u prawie 12%, cechy atopowego zapalenia skóry u około 7-9%, inne schorzenia alergiczne u następnych kilku procent na terenie wielkich miast oraz znacznie rzadziej w czystym ekologicznie, choć pełnym alergenów środowisku wiejskim. Porównanie z innymi regionami Europy wskazuje, iż Polska należy do jednego z najbardziej dotkniętych tym problemem zdrowotnym krajów (obok Wielkiej Brytanii i Niemiec). Analiza danych pochodzących z rożnych badań epidemiologicznych z ostatnich 20 lat udawania, iż tendencja wzrostowa zachorowań na alergię utrzymuje się i nie ma perspektyw na zmniejszenie się występowania chorób uczuleniowych w naszym kraju w ciągu najbliższego czasu. Co najgorsze – wiele chorych nie wie, że cierpi z powodu alergii czy astmy. Badania ECAP wykazują, że nawet 75% chorych na astmę może nie wiedzieć, że w ogóle na nią cierpi lub też ma ją zdiagnozowaną jaką inną chorobę.

Współczesna medycyna posiada metody pozwalające skutecznie walczyć z objawami alergii – każdy alergik stosując się do zaleceń lekarskich może prowadzić normalny tryb życia niezakłócany atakami astmy, wysypkami, czy też obrzękami. Alergię można kontrolować – można ją również leczyć terapiami, wśród których immunoterapia (polegająca na odpowiedniej regulacji czynności układu odpornościowego) daje szansę na całkowite wyleczenie objawów alergii. Jest to możliwe tylko wtedy gdy będzie rosła społeczna świadomość zagadnienia chorób alergicznych – tzn. gdy liczba trafnych diagnoz dotyczących chorób alergicznych będzie rosła, a chorzy będą stosować się do zaleceń odpowiednio wyedukowanych specjalistów.

Dlatego też misją WAO jest rozpowszechnienie wiedzy o zagrożeniach zdrowotnych jaki stanowi astma i choroby alergiczne oraz dążenie do poprawy tej sytuacji poprzez zintegrowaną, ustawiczną edukację i promowanie badań naukowych w tej dziedzinie medycyny, poprawę opieki medycznej nad chorymi na alergię i działania zmierzające do skutecznej profilaktyki. Te cele i zadania oraz ich medyczne uzasadnienie zostały opublikowane przez WAO w White Book on Allergy 2011 – 2012 (Białej Księdze Alergii 2011 – 2012), która podsumowuje aktualny stan wiedzy o problemie alergii na świecie oraz rekomenduje działania mające na celu poddanie ich większej kontroli.

Polskie Towarzystwo Alergologiczne poprzez inicjatywy edukacyjne (konferencje, szkolenia i publikacje) wciela w życie zalecenia WAO na krajowym polu walki z chorobami alergicznymi. Rosnąca liczba chorych wymaga właściwej diagnozy i skutecznego leczenia – co jest ogromnym wyzwaniem dla środowiska alergologicznego i całej służby zdrowia. Wierzymy, że Światowy Tydzień Alergii zwróci uwagę opinii publicznej na ten problem.

Prof. Barbara Rogala

Prezydent
Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Prof. Bolesław Samoliński

Prezydent-Elekt
Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Prof. Marek L. Kowalski

Członek Zarządu
Światowa Organizacja Alergii (WAO)