Czy pracodawca (niepubliczny szpital) może zmienić formę zatrudniania lekarzy na dyżurach medycznych na umowy cywilne zawierane w drodze konkursu ofert?
Agnieszka Sieńko,
ekspert Serwisu Prawo i Zdrowie,
Wolters Kluwer Polska,
www.abc.com.pl
Pracuję w NZOZ-ie. Pracodawca postanowił zmienić zasady zatrudniania lekarzy na dyżurach lekarskich. Zdecydował, że zrezygnuje z umów cywilnoprawnych na dyżury i ogłosi konkurs, w wyniku którego nawiąże współpracę z lekarzami prowadzącymi działalność gospodarczą (najkorzystniejsze oferty).
Czy takie rozwiązanie jest zgodne z prawem?
Czy dotychczas dyżurujący lekarze mogą w jakiś sposób zablokować taki sposób zatrudniania na dyżurach?
Jakim przepisom miałby podlegać taki konkurs ofert?
Pracodawca może zmienić zasady zatrudniania lekarzy na dyżurach medycznych. Możliwości zablokowania decyzji NZOZ-u w przedmiotowej sprawie – w oparciu o opis zawarty w pytaniu – nie ma.
UZASADNIENIE
Pytanie dotyka dwóch aspektów:
1. Zarządzania niepublicznym zakładem opieki zdrowotnej.
2. Ewentualną reglamentacją kontraktowania usług medycznych w niepublicznym zakładzie opieki zdrowotnej.
Na podstawie treści pytania autorka wnioskuje, że dotychczas dyżury medyczne są świadczone w NZOZ-ie na podstawie umów cywilnoprawnych (a nie umów o pracę). Umowy cywilnoprawne mogą mieć dwojaki charakter: mogą być umowami zawartymi z lekarzami nieprowadzącymi praktyk lekarskich albo być umowami z praktykami lekarskimi. Różnica polega na tym, że umowy zawarte z praktyką lekarską, czyli z przedsiębiorcą, nie rodzą po stronie NZOZ-u żadnych obowiązków w sferze ubezpieczeń społecznych.
Tzw. zwykłe zlecenie, zwłaszcza jeżeli jest zawarte z własnym pracownikiem, może kryć dwojakiego rodzaju „zagrożenia”:
1. Uznania umowy cywilnej za obejście prawa o czasie pracy.
2. Konieczność odprowadzania od tak zawartej umowy pełnych składek na ubezpieczenie społeczne.
Czy pracodawca może zgodnie z prawem zrezygnować z dotychczasowego rozwiązania?
Tak.
Ważne jednak jest to, czy zawarte umowy pozwalają na ich rozwiązanie, a jeżeli tak, to na jakich zasadach. Autorka wskazuje jednocześnie, że według art. 746 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) dalej k.c. – dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Zlecenie zatem może zostać rozwiązane. Niemniej jeżeli umowy przewidują jakiś szczególny tryb rozwiązania lub są zawarte na czas zamknięty, należy rozważyć, czy przyjmującym zlecenia nie należą się odszkodowania. Co do dopuszczalności zawierania umów kontraktowych należy stwierdzić, że prawo nie ustanawia tutaj żadnych ograniczeń. Należy pamiętać, że niepubliczny zakład opieki zdrowotnej nie jest takim samym podmiotem jak zakład publiczny.
Artykuł 35 i art. 35a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 z późn. zm.) dedykowane są wyłącznie samodzielnemu publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej. W tej sytuacji NZOZ może – lecz nie ma takiego obowiązku – zawrzeć kontrakty na drodze konkursu. Kodeks cywilny w art. 701 § 1 stanowi, że umowa może być zawarta na drodze aukcji albo przetargu. Wskazany w pytaniu konkurs może być cywilstycznym przetargiem (kwestia nazewnictwa jest nieistotna). Postanowienia Kodeksu cywilnego dają zamawiającemu dość dużą swobodę w kształtowaniu przetargu (konkursu). Zgodnie z Kodeksem cywilnym należy bowiem określić czas, miejsce, przedmiot oraz warunki przetargu albo wskazać sposób udostępnienia tych warunków. Ogłoszenie, a także warunki przetargu, mogą być zmienione lub odwołane tylko wtedy, gdy zastrzeżono to w ich treści. Takie uregulowanie pozwala na swobodne kształtowanie konkursu.
W przypadku NZOZ-u nie znajdują zastosowania także przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 z późn. zm.). Możliwości zablokowania decyzji NZOZ-u w przedmiotowej sprawie – w oparciu o opis zawarty w pytaniu – nie ma.