KSZTAŁCENIE PODYPLOMOWE

W art. 18 u.z.l.l.d. nakłada się na każdego lekarza i lekarza dentystę prawo, ale i obowiązek zarazem doskonalenia zawodowego. Jedną z form jest kształcenie podyplomowe. Szczegółowe kwestie w tym zakresie reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 października 2004 r. w sprawie sposobów dopełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów (Dz. U. Nr 231, poz. 2326 z późn. zm.). W cytowanym powyżej rozporządzeniu nałożono obowiązek uzyskiwania odpowiedniej liczby punktów edukacyjnych oraz prowadzenia indywidualnej ewidencji przebiegu doskonalenia zawodowego, otrzymywanej nieodpłatnie z właściwej okręgowej izby lekarskiej[1].

Na lekarza nałożono nadto obowiązek przedstawienia okręgowej radzie lekarskiej do wglądu „Ewidencję Doskonalenia Zawodowego” przed zakończeniem okresu rozliczeniowego. Dodatkowo wymaga się okazania dokumentów potwierdzających fakt odbycia określonych form doskonalenia zawodowego. Dopełnienie obowiązku doskonalenia zawodowego lekarza okręgowa rada lekarska potwierdza przez dokonanie wpisu w okręgowym rejestrze lekarzy oraz w dokumencie „Prawo wykonywania zawodu lekarza” albo „Prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty”[2]. W rozporządzeniu a konkretnie w załączniku nr 3 do tego aktu normatywnego określono liczbę punktów edukacyjnych odpowiadających poszczególnym formom doskonalenia zawodowego.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia w okresie 48 miesięcy należy uzbierać co najmniej 200 punktów edukacyjnych. Liczby punktów, które przekraczają tak nakreślony limit, nie przenosi się na kolejny okres rozliczeniowy. Takie rozwiązanie z jednej strony aktywizuje do nieustannego dokształcania się, a nie tylko w określonym cyklu rozliczeniowym. Z drugiej nie zachęca to do przekraczania tego progu. Choć przyznać trzeba, że przewidziano pewne mechanizmy premiujące, o czym mowa poniżej. Natomiast niedopełnienie obowiązku doskonalenia zawodowego jest odnotowywane w okręgowym rejestrze lekarzy.

PODMIOTY UPRAWNIONE DO PROWADZENIA KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO

Zgodnie z art. 19 u.z.l.l.d. kształcenie podyplomowe lekarzy i lekarzy dentystów mogą tylko prowadzić:

1) podmioty uprawnione do prowadzenia odpowiednio stażu podyplomowego, specjalizacji lub szkolenia w zakresie uzyskiwania umiejętności
z zakresu węższych dziedzin medycyny lub udzielania określonych świadczeń zdrowotnych;

2) medyczne szkoły wyższe, szkoły prowadzące działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych, medyczne jednostki badawczo-rozwojowe;

3) inne podmioty po uzyskaniu wpisu w rejestrze podmiotów prowadzących kształcenie podyplomowe lekarzy i lekarzy dentystów, zwane dalej „organizatorami kształcenia”.

W ust. 2 tego przepisu określono szczegółowe warunki, które muszą spełnić podmioty prowadzące kształcenie podyplomowe [3], co potwierdza okręgowa rada lekarska właściwa ze względu na miejsce prowadzenia kształcenia lub Naczelna Rada Lekarska w odniesieniu do okręgowej izby lekarskiej będącej organizatorem kształcenia oraz organizatora kształcenia zamierzającego prowadzić kształcenie na terenie całego kraju [4].

Zgodnie z art. 19b ust. 1 u.z.l.l.d. podmiot zamierzający wykonywać działalność w zakresie kształcenia podyplomowego, składając do właściwej rady lekarskiej wniosek o wpis do rejestru podmiotów prowadzących kształcenie podyplomowe lekarzy i lekarzy dentystów, winien przedstawić dane potwierdzające spełnienie wyżej przedstawionych warunków [5].

KONSEKWENCJE NIEDOPEŁNIANIA OBOWIĄZKU DOSKONALENIA ZAWODOWEGO

Ani ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty ani cytowane rozporządzenia nie określa wprost jakie konsekwencje mogą wynikać dla lekarza, który nie dopełnił komentowanej tu powinności. Już wyżej sygnalizowano, że takie uchybienie odnotowuje się w okręgowym rejestrze lekarzy. Ponadto uchwała Nr 98/04/IV Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów mówi wprost w § 3, iż lekarz, który:

• przystępuje do konkursu na stanowisko kierownicze lub inne stanowisko w zakładzie opieki zdrowotnej;

• występuje o zatrudnienie jako nauczyciel akademicki, o uzyskanie środków finansowych na kształcenie podyplomowe lub pracę naukową, o zmianę warunków zatrudnienia, o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych

przedstawia dokument „Prawo wykonywania zawodu lekarza (lekarza dentysty)”, zawierający wpis o dopełnieniu obowiązku doskonalenia zawodowego wraz z liczbą uzyskanych punktów edukacyjnych. Wprawdzie nie przesądza się tu wyraźnie, iż w przypadku niespełnienia minimum punktowego lekarz ponosi negatywne konsekwencje, ale należy tak domniemywać. Ponadto okręgowa rada lekarska może ustanowić i przyznawać wyróżnienia dla lekarzy, lekarzy dentystów, którzy wykazali się uczestniczeniem w różnych formach doskonalenia zawodowego, a w szczególności uzyskali w okresie rozliczeniowym co najmniej 400 punktów edukacyjnych.

Należy jednak przypomnieć, że naruszenie zasad określonych w Kodeksie Etyki Lekarskiej (a przecież – jak wyżej wykazano – art. 56 KEL formułuje taki nakaz), może na podstawie art. 41 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 30, poz. 158 z późn. zm.) podlegać odpowiedzialności zawodowej. Można też rozważyć, czy niedopełnienie tak nakreślonego obowiązku nie będzie skutkować uzasadnionym podejrzeniem niedostatecznego przygotowania zawodowego. A przypomnijmy w tym miejscu, że zgodnie z art. 11 u.z.l.l.d. okręgowa rada lekarska powołuje komisję złożoną z lekarzy o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, która wydaje opinię o przygotowaniu zawodowym tego lekarza. W konsekwencji można zobowiązać lekarza do odbycia uzupełniającego przeszkolenia na jego koszt.

ZAKOŃCZENIE

Jak z powyższego wynika, nakaz doskonalenia zawodowego to prawo, ale i obowiązek lekarza. Należy przy tym zwrócić uwagę, że obowiązujące przepisy nie zawierają żadnych rozwiązań, które miałby pomóc lekarzom w dopełnieniu tej powinności. Chodzi tu zwłaszcza o rozwiązania dofinansowujące koszty udziału w takich szkoleniach, zwolnienia podatkowe itp.
 
..............................................................................................................................................................

PRZYPISY:

1.    Wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

2.    Wpis umieszcza się w części tego dokumentu „Wpisy uzupełniające”.

3.    Ustawa stawia tu następujące wymogi:

1)    posiadanie planu kształcenia realizowanego w określonym czasie zawierającego w szczególności:

a)    cel (cele) kształcenia,
b)    przedmiot i zakres kształcenia, zgodny z aktualną wiedzą medyczną,
c)    formy kształcenia,
d)    wymagane kwalifikacje uczestników,
e)    sposoby weryfikacji wyników kształcenia,
f)     sposób potwierdzania uczestnictwa i ukończenia kształcenia;

2)    zapewnienie kadry dydaktycznej o kwalifikacjach odpowiednich dla danego rodzaju kształcenia;

3)    zapewnienie odpowiedniej do realizacji programu kształcenia bazy dydaktycznej, w tym dla szkolenia praktycznego;

4)    posiadanie wewnętrznego systemu oceny jakości kształcenia, uwzględniającego narzędzia oceny jakości kształcenia oraz metody tej oceny;

5)    zapewnienie udzielania świadczeń zdrowotnych wchodzących w zakres kształcenia przez uprawnione podmioty i osoby posiadające uprawnienia oraz właściwe kwalifikacje do ich wykonywania.

4.    Szczegółowe kwestie dotyczące wymagań stawianych takim podmiotom określa art. 19a i 19b u.z.l.l.d. a także uchwała 104/05/IV NRL z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie sposobu, warunków oraz trybu wpisu do rejestru okręgowej izby lekarskiej podmiotów prowadzących doskonalenie zawodowe lekarzy i lekarzy dentystów oraz zasad prowadzenia tego rejestru oraz akredytacji form kształcenia

5.    Szczegółowe kwestie związane z funkcjonowaniem podmiotów uprawnionych do prowadzenia kształcenia podyplomowego zapisano w art. 19a-19e u.z.l.l.d.