1. LECZENIE PRZEWLEKŁEJ AUTOIMMUNOLOGICZNEJ POKRZYWKI OMALIZUMABEM

Szacuje się, że u około 45% pacjentów z przewlekłą pokrzywką można wykryć przeciwciała klasy IgE skierowane przeciwko podjednostce alfa-receptora o wysokim powinowactwie do IgE (przewlekła autoimmunologiczna pokrzywka), co w efekcie prowadzi do aktywacji znajdujących się w skórze mastocytów i eozynofilów.

Do badania zakwalifikowano 12 pacjentów z przewlekłą autoimmunologiczną pokrzywką, którzy otrzymywali omalizumab oraz placebo przez 16 tygodni. Efektywność leczenia była oceniana za pomocą punktowej (0-9 punktów) skali aktywności pokrzywki (UAS - Urticaria Activity Score), dodatkowo oceniano ilość przyjmowanych doraźnie („na ratunek” ) leków oraz jakość życia pacjentów.

Zaobserwowano znamienne zmniejszenie objawów po leczeniu omalizumabem. U 7 chorych uzyskano całkowite ustąpienie objawów a u 4 objawy zmniejszyły się. Całkowity brak efektów leczenia stwierdzono u jednego pacjenta. Zmniejszyła się również ilość leków przyjmowanych „na ratunek” a jakość życia uległa poprawie. Nie obserwowano żadnych efektów ubocznych stosowanej terapii. Ostatecznie autorzy tej pracy sugerują, że omalizumab może być skuteczny w leczeniu opornej na antyhistaminiki przewlekłej autoimmunologicznej pokrzywki.

Kaplan A.P., Joseph K., Mykut R.J., Geba G.P., Zeldin R.K.: Treatment of chronic autoimmune urticaria with omalizumab. J Allergy Clin Immunol 2008; 122: 569-573.

..............................................................................................................................................................

2. NADREAKTYWNOŚĆ OSKRZELI NIE JEST POWIĄZANA ZE ZMIANAMI STRUKTURALNYMI ŚCIANY OSKRZELI

Eozynofilowe nieastmatyczne zapalenie oskrzeli (EB) okazało się skutecznym narzędziem do badań nad wpływem czynników związanych ze zmianami strukturalnymi oraz procesem zapalnym pojawiającym się w ścianie oskrzeli u pacjentów z astmą. Autorzy w tej pracy postanowili zbadać czy istnieje związek pomiędzy remodelingiem błony śluzowej, nadreaktywnością i ograniczeniem przepływu powietrza w oskrzelach. W tym celu do badania włączono 42 pacjentów z astmą oskrzelową, 21 pacjentów z EB i 19 zdrowych ochotników. U wszystkich uczestników badania oceniano masę komórek mięśniowych (ASM), grubość błony podstawnej, depozycję kolagenu III, hiperplazję gruczołów, obecność eozynofilów i granulocytów w bioptatach błony śluzowej oskrzeli pobranych podczas bronchoskopii.

Istotny wzrost ilości komórek mięśniowych oraz grubości błony podstanej występował w EB oraz astmie w porównaniu ze zdrowymi pacjentami. Jedyną cechą powiązaną z nadreaktywnością oskrzeli była liczba mastocytów w warstwie błony mięśniowej. Stąd też wynika ostateczna konkluzja podana przez autorów badania, że lokalizacja mastocytów w warstwie mięśniowej błony śluzowej oskrzeli, a nie strukturalny remodeling jest czynnikiem związanym z nadreaktywnością oskrzeli w astmie. 

Siddiqui S., Mistry V., Doe C., Roach K., Morgan A., Wardlaw A., Pavord I., Bradding P., Brightling Ch.: Airway hyperresponsiveness is dissociated from airway wall structural remodeling. J Allergy Clin Immunol 2008; 122: 335-341.  

..............................................................................................................................................................

3. PRZYDATNOŚĆ OZNACZEŃ LICZBY EOZYNOFILÓW ORAZ STĘŻENIA TLENKU AZOTU W WYDYCHANYM POWIETRZU (ENO) DO OCENY DŁUGOTERMINOWEJ KONTROLI ASTMY

Celem tej pracy było pokazanie czy leczenie astmy opierające się pomiarach eNO oraz eozynofilów w plwocinie jest równie efektywne jak leczenie dostosowane do pomiarów spirometrycznych oraz prezentowanych przez pacjenta objawów.

Do badania zakwalifikowano 14 pacjentów z łagodną i umiarkowaną astmą. Początkowo leczenie było dostosowywane, jak to jest obecnie przyjęte, do nasilenia objawów oraz pomiarów spirometrycznych. Następnie, po 4-tygodniowej przerwie pacjenci mieli wykonywane badanie spirometryczne, test prowokacji z metacholiną, eNO w wdychanym powietrzu, oceniana była również ilość eozynofilów w plwocinie. Podobne badania  powtarzano po 3, 6 i 12 miesiącach. Jednocześnie chorzy byli leczeni wziewnymi kortykosteroidami, których dawki były dostosowywane do wartości eNO w wydychanym powietrzu i liczby eozynofilów.

Wyniki, które otrzymano wykazały, że nowa strategia leczenia wiązała się ze zmniejszeniem nasilenia objawów astmy i zmniejszeniem liczby zaostrzeń choroby. Stwierdzono również istotne statystycznie zmniejszenie stężenia eNO w wydychanym powietrzu oraz liczby eozynofilów w plwocinie u chorych przy zastosowaniu nowej metody leczenia pacjentów w porównaniu do konwencjonalnych metod. 

Malerba M., Ragnoli B., Radaeli A., Tantucci C.: Usefulness of Exhaled Nitric Oxide and Sputum Eosinophils in the Long-term Control of Eosinophilic Asthma. Chest 2008; 134: 733-739.

..............................................................................................................................................................

4. PROSPEKTYWNE BADANIE OCENIAJĄCE WPŁYW LECZENIA WZIEWNYMI KORTYKOSTEROIDAMI NA ŚMIERTELNOŚĆ Z PRZYCZYN NACZYNIOWO-SERCOWYCH ORAZ OGÓLNĄ ŚMIERTELNOŚĆ U KOBIET CHORUJĄCYCH NA ASTMĘ

Do analizy tego problemu autorzy posłużyli się bazą danych zgromadzonych podczas Nurses’ Health Study, które rozpoczęło się w 1976 roku i objęło 121 700 pielęgniarek w wieku od 30 do 55 lat. W odstępach dwuletnich wszystkie uczestniczki badania wypełniały ankiety, w których były pytane o obecność stwierdzonej przez lekarza astmy. Dodatkowo do pacjentek z rozpoznawaną astmą wysyłano osobny kwestionariusz dotyczący rozpoznania i leczenia astmy (w tym przyjmowania wziewnych kortykosteroidów - ICS). Umieralność oceniano w 2003 roku bez uprzedniej wiedzy na temat przyjmowania lub nie ICS.

Wśród uczestniczących w badaniu astmę stwierdzono u 2671 kobiet, wśród nich 54% przyjmowało ICS. Wśród uczestniczek badania, które przyjmowały ICS stwierdzono mniejszą ogólną śmiertelność, mniejsze ryzyko śmierci z powodu chorób układu krążenia, większe natomiast było ryzyko śmierci z powodu raka w porównaniu z grupą, która nie była leczona tymi lekami.  

Camargo C.A., Barr R.G. Jr, Chen R., Speizer F.E.: Prospective Study of Inhaled Corticosteroid Use, Cardiovascular Mortality, and All-Cause Mortality in Asthmatic Women. Chest 2008; 134: 546-551.

..............................................................................................................................................................

5. DIETA ŚRÓDZIEMNOMORSKA JEST ZWIĄZANA ZE ZMNIEJSZENIEM CZĘSTOŚCI WYSTĘPOWANIA ASTMY I ALERGICZNEGO NIEŻYTU NOSA U DZIECI W MEKSYKU

Przeprowadzone do tej pory badania wskazują, że rodzaj diety podczas ciąży oraz w czasie dzieciństwa może wpływać na ryzyko zachorowań na astmę oraz choroby alergiczne. Autorzy tej pracy postanowili zbadać związek pomiędzy stosowaniem diety śródziemnomorskiej podczas ciąży oraz dzieciństwa a występowaniem astmy i alergicznego nieżytu nosa.

Badanie było przeprowadzone w 2004 roku na losowo wybranej grupie 1476 dzieci w wieku od 6 do 7 lat w regionie Mexicali w Meksyku.

Za pomocą specjalnych kwestionariuszy zostały zebrane dane dotyczące diety, jaką stosowały dzieci w ciągu ostatnich 12 miesięcy oraz ich matki w czasie ciąży. Podobnie zebrano informacje dotyczące objawów astmy i alergicznego nieżytu nosa. Stosowanie diety śródziemnomorskiej u dzieci było związane ze zmniejszeniem występowania astmy, świszczącego oddechu, alergicznego nieżytu nosa oraz alergicznego zapalenia spojówek. Nie znaleziono natomiast związku pomiędzy stosowaniem śródziemnomorskiego stylu odżywiania kobiet w ciąży a wymienionymi wyżej czynnikami.  

de Batlle J., Garcia-Aymerich J., Barraza-Villarreal A., Antó J.M., Romieu I.: Mediterranean diet is associated with reduced asthma and rhinitis in Mexican children. Allergy 2008; 63: 1310-1316.